Son zamanlarda piyasaların verdiği sinyal, tek bir kötü haberden ziyade daha klasik, daha mekanik bir tablo sunuyor: risk azaltma (deleveraging) ve likidite arayışı. Böyle günlerde yatırımcı, “hangi varlık doğru fiyatlandı?” sorusundan önce “hangi pozisyon teminat yiyor, hangisi nakde çevrilebilir?” sorusuna döner. Sonuç, ilk bakışta paradoks gibi görünür: kripto satılır, borsa düşer, “güvenli liman” diye bilinen değerli metaller bile baskı yer.

Bu dalganın merkezinde üç eşzamanlı kırılma görülüyor: değerli metallerde teminat/pozisyon çözülmesi, kriptoda kaldıraçlı işlemlerin tasfiyesi ve borsada teknoloji hisseleri kaynaklı risk iştahı zayıflaması.

Altın ve gümüşteki sert düzeltmeyi doğru okumak için hikayeden çok piyasa altyapısına bakmak gerekir. CME, 2026 başında değerli metallerde teminat belirleme metodolojisinde değişime giderek, teminatın sabit dolar yaklaşımından notional’ın yüzdesi yaklaşımına kaydığını duyurdu. Bu tür değişiklikler, fiyat oynaklığının arttığı anlarda teminat gereksinimlerini daha “hızlı” yukarı taşıyabilir ve kaldıraçlı pozisyonlar üzerinde baskı yaratır.

Nitekim CME’nin clearing duyurularında, COMEX gümüş sözleşmeleri dahil çeşitli ürünlerde teminat oranlarının güncellendiği görülüyor. Kitco da bu geçişi, CME dokümanlarına referansla yüzde bazlı teminat yaklaşımı olarak özetliyor.

Bu teknik arka plan, son zamanlarda gözlenen güvenli liman satışının nedenini daha net anlatır: Bazı yatırımcılar altın ve gümüşü fikren terk etmedi, teminat maliyeti arttığı için pozisyon küçülttü. Financial Times’ın da vurguladığı gibi, bu tip sert düzeltmelerde “aşırı pozisyonlanma ve kaldıraç çözülmesi” birleşimi fiyatı aşağı çeker.

Kripto cephesi, son iki günde “yüksek beta” karakterini yeniden hatırlattı. Bu tür günlerde kriptoyu aşağı iten ana güç çoğu zaman spot talep değil, türev piyasalarda tasfiye (liquidation) ve bunun tetiklediği otomatik satış zinciridir.

Bu mekanik tabloyu izlemek için CoinGlass gibi platformların likidasyon panelleri temel bir referans sunarken, 4 Şubat etrafındaki görünüm, tasfiyelerin piyasa hareketinin hızını nasıl artırabildiğini gösteriyor.

Bu noktada “yatırımcı nerede, ne yapıyor?” sorusunun kripto yanıtı ise kaldıracı azaltıyor şeklinde okunabilir. Bazıları pozisyonu kapatır, bazıları riskini hedge eder, ama ortak payda, volatilite yükselirken portföyün “en oynak” ayağında ağırlığı küçültmektir.

Borsadaki hikaye ise büyük ölçüde teknoloji hisseleri üzerinden yazıldı. AI rekabeti ve yazılım şirketlerinin fiyatlaması üzerine tedirginlik, satışın tonunu belirledi. Financial Times, Arm CEO’sunun “micro-hysteria” ifadesiyle bu tartışmanın piyasa psikolojisine nasıl yansıdığını aktarıyor.

Teknoloji hisselerinde sert düşüş yaşanırken, bu durumun piyasa liderliğinin tek bir temaya sıkışması yerine daha geniş bir tabana yayılması (rotasyon) açısından “sağlıklı” olabileceği yorumları öne çıktı. 

Yatırımcı davranışı burada da yine tam kaçıştan çok seçici risk azaltma şeklinde görülür: yüksek değerlemeli, kalabalık pozisyonlar önce çözülür sonra portföyler daha defansif sektörlere ve daha düşük oynaklık taşıyan bileşenlere kaydırılır.

Risk iştahı bozulduğunda sermaye genellikle iki yere akar: nakit benzeri enstrümanlar (kısa vadeli araçlar) ve taşınabilir güven (çoğu zaman dolar). ICI’nin 4 Şubat 2026 tarihli haftalık akım raporu, uzun vadeli mutual fonlarda net çıkış görüldüğünü kaydediyor.

Son zamanlarda piyasalarda yaşananlar fırsat kovalamak değil, oyunda kalmaktı. Bu yüzden aynı anda birden fazla varlık sınıfı düşebilir: yatırımcı en likit gördüğü varlığı da satar, çünkü amaç getiri değil, teminat ve risk yönetimidir.

Sonuç olarak, doların güçlenmesi, teknoloji hisselerindeki sert satış ve kriptoda 70 bin dolar altı denemesi piyasanın risk azaltma moduna girdiğini gösterdi. İleriye dönük ana senaryoda ise düşüşün arkasında hikayeden çok likidite ve kaldıraç dinamikleri olduğu için, kısa vadede dalgalanma kolay kolay bitmeyebilir. Riskten kaçış devam ederse piyasalar bir süre daha birlikte hareket eder ve toparlanmalar zayıf kalır. Kriptoda en büyük belirleyici, tasfiyelerin tamamen sönüp sönmediği olacak. 

Hisse tarafında teknoloji hisselerindeki tedirginlik azalmazsa baskı sürebilir. Altın ise uzun vadeli talep desteğini korusa da böyle stres günlerinde nakit yaratmak için satılabildiği için iniş çıkışlı kalabilir. Normalleşme sinyali için dolardaki güçlenmenin durması, teminat baskısının gevşemesi ve kaldıraç göstergelerinin sakinleşmesi kritik duruyor.